Op 15 oktober publiceerde ik hier een tekst onder de titel ‘zero tolerance’. Ik formuleerde daarin een kritiek op het recente pleidooi van Luckas Vander Taelen voor een beleid van nultolerantie tegenover het hinderlijke gedrag van allochtone (moslim)-jongeren in Brusselse probleemwijken.  In verschillende reacties op mijn tekst wordt gezegd dat ik Vander Taelen onterecht als een aanhanger van het Vlaams Belang voorstel. Zo schrijft iemand dat ‘het probleem is dat als men terechte kritiek heeft, men vaak wordt afgeschilderd als VB-adept…’. Iemand anders stelt dat Luckas Vander Taelen geen Vlaams Belanger is, ‘hij deelt enkel een standpunt met die partij en daar is niets fout aan.’

Allereerst wil ik er graag op wijzen dat ik niet geschreven heb dat ik Vander Taelen tot het Vlaams Belang reken. Ik heb integendeel mijn hoop uitgesproken dat het applaus dat hij vanwege deze partij in ontvangst mag nemen, hem zorgen zal baren. Want bijval uit die hoek zou elk mens die zich graag links wil noemen toch moeten aanzetten om eens goed na te denken over wat hij dan wel gezegd of gedaan heeft. Ik heb wel gesuggereerd dat er een parallel bestaat tussen het discours van Vander Taelen en dat van het Vlaams Belang. De vraag die uit de verschillende reacties naar voren komt, is dus of het al dan niet gepermiteerd is om op die parallel te wijzen. Volgens Vandertaelen en andere opiniemakers (Barnard, Van Istendael, Van Rooy, Sanctorum,…) alvast niet. Wanneer op de gelijklopendheid van hun standpunten met die van het Vlaams Belang gewezen wordt, gaan ze als duivels in een wijwatervat tekeer om elk verband te ontkennen en hun afkeer voor het Vlaams Belang dik in de verf te zetten.

Wat mij betreft is het protest van deze heren ongegrond. Ik geloof dat zij (en ik ben mij ervan bewust dat ik hen hier mogelijk niet geheel terecht in één adem vernoem) met hun standpunten en taalgebruik, al dan niet bewust, aantonen dat het gedachtengoed en de taal van extreem rechts (in ieder geval wat betreft de thema’s islam en integratie) in hoge mate gemeengoed zijn geworden. De haatpropaganda van extreem rechts is doorheen de laatste decennia meer en meer bespreekbaar geworden, wordt ondertussen zeer breed als een valabele analyse aanvaard en wordt vandaag zelfs als een links en progressief discours gepresenteerd.

In het jaar 2000 hield ik in Antwerpen, op vraag van het Theaterfestival, een korte lezing over ‘theater en politiek’. Ik stelde daarin de vraag hoe het toch komt dat politici van wat we ‘democratische partijen’ noemen, wanneer ze in debat gaan met de kopstukken van het Vlaams Belang, altijd als verliezer uit de ring komen. Het antwoord is eenvoudig. Omdat ze de heren en dames van het Vlaams Belang nooit kunnen confronteren met de werkelijke inhoud van hun programma. Waarom niet? Omdat ze dan zouden onthullen dat het programma van de ‘democratische partijen’ op veel punten niet zoveel anders is dan een wat milder geformuleerde variant van hetzelfde. En daarom gaan onze ‘democratische politici’ het Vlaams Belang altijd te lijf met moreel geschut over racisme en het ondemocratisch karakter van de partij, wat vervolgens met een brede glimlach door de Vlaams Belang-vertegenwoordigers wordt weggewuifd. Onze ‘democratische politici’ gaan niet in debat met het Vlaams Belang om het verwerpelijke programma van die partij te ontbloten, ze doen dat om hun eigen programma voor te stellen als ‘niet extreem’ en dus ‘democratisch’.

In zijn boek ‘De gedroomde samenleving’ (dat ik hier opnieuw graag aanbeveel) ziet de Nederlandse socioloog Willem Schinkel hetzelfde mechanisme in het huidige integratiedebat. Hij stelt dat de kritiek op extreem rechts vaak ‘de functie heeft de opvattingen daarvan in verzwakte vorm te legitimeren.’ Daarom bijten Vander Taelen en de eerder genoemde opiniemakers zo van zich af wanneer hen enige gelijkgezindheid met het Vlaams Belang wordt verweten. Omdat die reactie moet aantonen dat hun discours iets anders is, dat daarin zeker niets terug te vinden is van het extreme van het Vlaams Belang, dat het alleen maar het redelijke betoog is van linkse mensen die de moed hebben om de dingen te zeggen zoals ze zijn. ‘Ik ben tegen het Vlaams Belang, maar…’ is het eenvoudige systeempje om dit discours makkelijk aan de man te brengen. Of iemand over een bepaald thema linkse of rechtse standpunten inneemt, wordt niet langer afgemeten aan wat hij zegt of schrijft. De spreker of schrijver hoeft alleen maar ergens in zijn betoog te poneren dat hij links is, en zijn betoog zal ook als links gepercipieerd worden.

Als Benno Barnard en Geert van Istendael schrijven dat de islam fundamenteel geïnspireerd is door het nazisme, waarom is dat dan iets anders dan wanneer Geert Wilders stelt dat de Koran de islamitische ‘Mein Kampf ‘ is? Als Barnard schrijft dat de inhoud van het anti-islam boek van Philip Dewinter correct is, waarom mag dan vervolgens niet gezegd worden dat hij de visie van Dewinter (en dus van het Vlaams Belang) op de islam deelt? Als Wim van Rooy, auteur van het anti-islamboek ‘De malaise van de multiculturaliteit’, in een debat met Ico Maly (KifKif) op 12 oktober zegt dat de analyse van Philip Dewinter ook de zijne is, waarom zou dat dan achteraf ontkend moeten worden?

In hetzelfde debat stelt Wim van Rooy dat de tijd van praten voorbij is. Wat hem betreft wordt er met de islam niet meer gepraat. Einde dialoog. Voeg daar nog een aantal stellingen aan toe die van Rooy graag verdedigt: elke moslim is per definitie een fundamentalist; de islam kan nooit, maar dan ook nooit verenigbaar zijn met de beschaving die wij hier bij ons hebben ontwikkeld; de islam is één groot monolitisch blok waarbinnen geen enkele evolutie mogelijk is; de islam is een soort krijgsgenootschap dat geen ander doel heeft dan onze verheven westerse beschaving te vernietigen. Wanneer vervolgens aan van Rooy gevraagd wordt of hij ergens een oplossing ziet, heft hij de handen in de lucht en zegt: ‘Ik ben Madame Blanche niet, ik heb geen oplossing’. Blijkbaar durft van Rooy de onvermijdelijke consequentie van zijn logica niet zien of uitspreken. Want ik geloof niet dat we de glazen bol van Madame Blanche nodig hebben om te weten dat in deze logica maar één uitkomst mogelijk is: de oorlogsverklaring. Onvermijdelijk moeten we dan gaan denken aan dingen als een totaalverbod op de islam, de vervolging van moslims, en als ze op die manier nog niet van hun achterlijke religie te stoten zijn, dan…ja, wat dan?

‘Luckas Vander Taelen is geen Vlaams Belanger, hij deelt enkel een standpunt met deze partij en daar is niets fout mee.’ Is dat echt zo? Er was een tijd waarin gedeelde standpunten met het Vlaams Belang wel degelijk problematisch waren. Vandaag zou er plots niets fout meer zijn aan het bijtreden van de Vlaams Belang-standpunten over precies die thema’s (vreemdelingen, islam, integratie) waarop de ‘democratische politici’ zich altijd hebben willen onderscheiden van het extreem. Ik vraag mij hierbij af hoeveel gedeelde standpunten met het Vlaams Belang iemand dan wel mag hebben vooraleer er ‘iets fout’ mee is. Vanaf hoeveel gedeelde standpunten wordt het problematisch?

In antwoord op de destructieve logica van het Vlaams Belang en de opiniemakers die een standpunt met het Vlaams Belang delen, sluit ik mij graag aan bij iemand als Hans Küng, theoloog en godsdienstfilosoof, die in zijn lijvige studie ‘De islam – de toekomst van een wereldreligie’ schrijft: ‘Nee, ik ben niet bereid om het verschil tussen ‘het Westen’ en ‘de’ islamitische wereld te reduceren tot een ‘wezenlijk’ dualisme tussen rationaliteit en geloof, wetenschap en vroomheid, superioriteit en inferioriteit, ja zelfs bereidheid tot vrede en bereidheid tot geweld.’ Voor Küng zijn de opties duidelijk: ‘ofwel rivaliteit tussen de godsdiensten onderling, botsing van culturen, oorlog tussen de volkeren – ofwel dialoog van de culturen en vrede tussen de godsdiensten als voorwaarde voor vrede tussen de volkeren.’ De laatste optie mag dan door mensen als van Rooy als naïef weggehoond worden, voor Küng is het ‘het enige realistische alternatief, willen we de hoop op een betere wereldorde niet a priori opgeven.’

Warm aanbevolen:

- Het debat tussen Ico Maly en Wim van Rooy: http://www.youtube.com/user/cibfilm#p/u/11/q7SjNsk4P6I

- ‘De islam – de toekomst van een wereldreligie’ – Hans Küng (uitgeverij Ten Have, 2006)

In een opiniestuk in De Standaard van 30 september spuwde Luckas Vander Taelen (Groen!) eens duchtig zijn gal over de dagdagelijkse hinder die hij ondervindt van het migrantencanaille in de Brusselse buurt waar hij woonachtig is. Het allochtone schorremorrie parkeert er dubbel, blokkeert de kruispunten voor een praatje, beschouwt de buurt als privédomein, negeert elke snelheidsbeperking, scheldt de brave burger die een opmerking durft te maken de huid vol of spuwt hem – zoals de ongelukkige Vander Taelen zelf overkwam – letterlijk in het gezicht. Vander Taelen concludeert dat het hoog tijd wordt dat we ‘onze normen en waarden’ aan het migrantenvolkje ‘opdringen’.

Eén ding heeft Vander Taelen met zijn tirade in ieder geval bereikt: hij krijgt luid applaus op de website van het Vlaams Belang. Zijn tekst wordt er verwelkomd als de ‘bekentenis van een multiculturalist’. Een naiëve linkse sukkel dus die eindelijk tot betere inzichten komt. Ik kan mij moeilijk voorstellen dat deze bruinomrande bijval zo direct een betrachting van Vander Taelen is. Ik mag nog altijd hopen dat die hem eerder dwars zal zitten. Hoewel, je weet het natuurlijk nooit. Ook schrijver Benno Barnard ligt er tegenwoordig niet echt meer van wakker dat zijn anti-islam teksten rijkelijk door het Vlaams Belang bejubeld en geciteerd worden. Meer zelfs, toen alle boekhandels weigerden om het laatste boek van Philip Dewinter – uiteraard een zoveelste schotschrift tegen de islam – in de rekken te zetten, was het Barnard die de verdediging van Dewinter op zich nam door in een opinietekst te stellen dat de inhoud van het boek correct is. Het mag dan ook niet verbazen dat Barnard op 13 oktober eveneens in de Standaard een opiniestuk publiceerde om Vander Taelen meer dan volmondig bij te springen.

De tekst van Vandertaelen – en meer bepaald zijn conclusie over de noodzaak om onze normen en waarden op te dringen – is tekenend voor het uitzichtloze dwaalspoor waarop het huidige integratiedenken vastzit. Het vandaag overheersende integratiediscours is ziek, omdat het die zo fel betrachte integratie zelf meer en meer tot een onmogelijkheid maakt. Het huidige integratiediscours is bij uitstek een scheidend discours. Het versterkt in alle opzichten de categorieke tegenstelling tussen ‘Wij’ en ‘Zij’. Het grote schrikbeeld van de onvermijdelijke ‘Clash of Civilizations’ wordt hierdoor een selffulfilling prophecy.

Over dat scheidend karakter van het integratiediscours schreef de Nederlandse socioloog Willem Schinkel het voortreffelijke boek ‘De Gedroomde Samenleving’ (uitgeverij Klement, 2008). Schinkel betoogt dat het huidige integratiediscours, dat zich tot doel stelt de scheiding tussen de ‘leden van de samenleving’ en de ‘niet geïntegreerden’ op te heffen, in werkelijkheid alleen bijdraagt tot de steeds definitiever wordende uitsluiting van die laatste groep. Hij beschrijft een aantal spreekmechanismen binnen het integratiediscours die maken dat het hele discours niets anders is dan het definiëren van ‘onze samenleving’ als ideaal (de gedroomde samenleving) tegenover een duister en bedreigend gebied waar de niet geïntegreerden ronddolen. Een aantal van die mechanismen laat zich ook herkennen in de tekst van Luckas Vander Taelen.

Ten eerste wordt in het integratiediscours een duidelijk onderscheid gemaakt tussen een ‘binnen de samenleving’ en een ‘buiten de samenleving’. Het is een veel gehoorde stelling : ‘De allochtoon plaatst zichzelf door zijn gebrekkige integratie buiten de samenleving.’ Volgens deze stelling maakt alles wat op het terrein van de integratie problematisch is, geen deel uit van de samenleving. Dat impliceert dat het ‘binnen de samenleving’ – wat dan de eigenlijke samenleving vormt – gedacht wordt als een gebied waar zich geen integratieproblemen voordoen, waar alles en iedereen geïntegreerd is. Integratieproblemen zijn in deze optiek aan onze samenleving dus eigenlijk vreemd. Deze tweedeling plaatst de hele integratieproblematiek namelijk in een buitengebied. Integratie is dan geen opdracht meer voor de hele samenleving. Nee, het is iets wat in dat buitengebied opgelost moet worden.  De ‘niet geïntegreerde’ wordt hierin als een stoute kleuter die door de juf aan de deur wordt gezet. Pas wanneer hij bereid is om braaf te zijn, mag hij de klas terug binnen. 

Dat idee van een ‘buiten de samenleving’ krijgt een concrete vertaling door bepaalde wijken in de stad tot no-go zones te verklaren. Dat is ook wat Vander Taelen doet. Hij benoemt de probleemwijk waar hij dagelijks doorheen fietst als een getto, een benaming die vanzelf associeert met wettenloosheid, gewelddadigheid, gevaar, verval, vernieling, vuiligheid, uitzichtloosheid, enz. Het is de uitgesproken vergaarbak voor alles wat niet in de samenleving thuis hoort, alles wat met andere woorden niet geïntegreerd is. Wie tot de echte samenleving behoort, kan er maar beter wegblijven.

Ten tweede staan in het huidige integratiediscours ‘normen en waarden’  en ‘cultuur’ centraal. Dat is niet altijd zo geweest. Ooit werd bijvoorbeeld nog gesproken over een ‘gelijke kansenbeleid’, in een tijd waarin het creëren van gelijke kansen nog geaccepteerd werd als basisvoorwaarde om tot een geslaagde integratie te kunnen komen. Die tijd is al lang voorbij. Vandaag zijn ‘normen en waarden’ en ‘cultuur’ – meerbepaald ‘onze normen en waarden’ en ‘onze cultuur’ – de uitgangspunten en doelstellingen. Volgens Schinkel is het integratiediscours onderhevig aan  wat hij een ‘culturistische’ visie noemt. Daarin wordt elk integratieprobleem herleid tot een cultuurprobleem. Geheel volgens de logica van het ‘binnen de samenleving’ en het ‘buiten de samenleving’ komen in deze visie verschillende culturen in een problematische verhouding tegenover elkaar te staan. Daarbij wordt ‘onze cultuur’ als ideaal en probleemloos gedacht, de cultuur van de niet-geïntegreerden ( die in het ‘buiten de samenleving’ heerst ) is dan vanzelfsprekend inferieur en bedreigend.

‘Wij’ zijn modern, Verlicht en seculier, en daaruit vloeien als vanzelf onze verheven normen en waarden voort. Vraagtekens worden daarbij niet meer geplaatst. Geen ruimte meer voor het problematische van onze moderniteit (denken we onder meer aan de niet te overziene ellende die wereldwijd gecreëerd wordt in de strijd om de grondstoffen voor die moderniteit, aan de impact op het milieu van die moderniteit of aan de sociale gevolgen van een moderne economie in crisis). Ook geen ruimte meer voor een nuancering van het Verlichtingsideaal (denken we aan de twee wereldoorlogen, de Holocaust, de uitzichtloze en desastreuze ongelijkheid in de wereld, Joegoslavië, Irak, Afghanistan,…, allemaal producten van onze Verlichte samenleving). En ook geen ruimte voor het relatieve van onze secularisatie (moge de hysterie rond de heiligverklaring van Pater Damiaan daar een afdoend voorbeeld van zijn). De verdiensten van onze westerse wereld moeten niet in twijfel getrokken worden, maar een en ander zou ons toch mogen aanzetten tot een zekere bescheidenheid over onze moderne, Verlichte en seculiere samenleving.

Ook Vander Taelen gaat mee op het spoor van de ‘Clash of Civilizations’. Hij beschouwt het als een verdienste van links om ‘meer aandacht te vragen voor discriminatie en sociale achterstand’, maar die sociale factoren zijn ook voor hem niet meer van primair belang. ‘Het probleem ligt jammer genoeg dieper’, vervolgt hij, ‘we zijn bang geweest om onze waarden op te dringen aan allochtonen.’ Het zit hem eerst en vooral in de cultuur dus. En ook Vander Taelen acht de waarden van onze verheven cultuur ernstig bedreigd: ‘Die waarden zijn mij echter te dierbaar om ze verloren te laten gaan.’

En dan is er nog de vraag naar de verantwoordelijkheid.  In het culturistische integratiediscours wordt integratie tot een individuele verantwoordelijkheid van de allochtoon gemaakt. ‘Maar nu is er in Brussel een generatie van rebels without a cause opgegroeid die zich altijd verongelijkt en tekort gedaan voelt. Nooit voor iets verantwoordelijk, het is altijd de fout van iemand anders: van de overheid, van de racistische Belgen’, schrijft Vander Taelen. Het moet dus maar eens gedaan zijn met dat gezeur over sociale uitsluiting en maatschappelijke verantwoordelijkheid. Wie niet geïntegreerd is, staat immers buiten de samenleving, en dat is zijn of haar eigen cultuurprobleem. Het is dan ook zijn of haar persoonlijke verantwoordelijkheid om dat probleem op te lossen.

Sociaal-economische factoren spelen in het hele debat geen rol meer of zijn verwaarloosbare bijkomstigheden geworden. Als een allochtoon ons voor racist en onze dochters voor hoer uitmaakt, dan heeft hij een cultuurprobleem. Hoe vaak hij uitgemaakt wordt voor makkak, geitenneuker, vuile zwarte, fundamentalist of terrorist, dat is van geen tel. Als een allochtoon ons op straat in het gezicht spuwt, dan betreft het een ‘islamitische fluim’ (dixit Benno Barnard) die het teken is van de onwil om te integreren. Hoeveel deuren die allochtoon in het gezicht heeft gekregen, hoe vaak hij op de huizenmarkt of arbeidsmarkt is afgewezen omwille van wie hij is, doet niet ter zake. Sociale uitsluiting, discriminatie en racisme zijn ouwe koek, versleten argumenten van de politieke correctheid. Dat 10 % van de Belgen zich openlijk racist noemt en een aanzienlijk ander percentage racisme in een aantal gevallen best wel gepermiteerd vindt, dat een hele generatie twintigers als gevolg van de financieel-economische crisis verloren dreigt te gaan in de werkloosheid (waaronder een groot aantal laaggeschoolde allochtonen), dat de werkloosheid onder hoogopgeleide (geïntegreerde!) allochtonen met zo’n 150% gestegen is, dat 30% van de jongeren in dit land (autochtoon en allochtoon) omwille van een totaal gebrek aan perspectieven in probleemgedrag dreigt te vervallen…dat alles is alleen maar vervelende, politiek correcte retoriek en kan geenszins aangedragen worden om het irritante gedrag van allochtone jongeren in probleemwijken te verklaren. Nee, het is hun cultuur en anders niets.

Vervolgens is het antwoord op dat cultuurprobleem heel eenvoudig. ‘Ik roep: Marokkaan, gedraag je! Leer een vak! Word een nuttig lid van de samenleving!’, schrijft Benno Barnard in zijn steunbetuiging aan Vander Taelen. De totale negatie dus van elke sociaal-economische realiteit. De verantwoordelijkheid voor elk integratieprobleem ligt volledig bij de allochtoon. En hoe moet hij dat probleem dan oplossen? In het culturistisch discours kan daar maar één antwoord op zijn: het verzaken aan de ‘moslimcultuur’. Alleen de moslim die ophoudt moslim te zijn, kan tot onze samenleving behoren. Wie moslim blijft, zal nooit geïntegreerd kunnen zijn.

Luckas Vander Taelen pleit voor ‘zero tolerance’. Geen begrip meer voor het balorige gedrag van allochtone hangjongeren. In de context van een culturistisch integratiediscours wordt dat een pervers schijngevecht. In werkelijkheid gaat het dan om een ‘zero tolerance’ voor de islam.

Zeer aan te raden boeken:

‘De Gedroomde Samenleving’, Willem Schinkel (Klement 2008)
‘De Beschavingsmachine – wij en de islam’, Ico Maly (EPO 2009)
‘Het islamdebat’, Sami Zemni (EPO 2009)

In het debat(?) over de positie van links in Terzake 09 van 19 mei voelde Frank Vandenbroucke zich duidelijk goed in zijn vel. Ik plaats een vraagteken bij het woord debat omdat het geheel eerder als een monoloog van het SP.A-kopstuk omschreven moet worden. Vandenbroucke was natuurlijk centrale gast in het programma en genoot daar zichtbaar met volle teugen van. Zo kreeg hij onmiddellijk voor het debat de gelegenheid om zich in een tête a tête met Kathleen Cools van zijn meest sympathieke (of slijmerige, het is maar hoe je het bekijkt) kant te laten zien. En dus stapte hij meer dan vol van zichzelf naar de debattafel, waar hij op het aangezette elan verder oreerde, daarin nauwelijks door ankers Cools en Verstraete gehinderd. Een mooi meegenomen nummertje zelfverheerlijking, met Peter Mertens en Geert Lambert als figuranten en obligaat afgerond met de vooraf opgestelde conclusies van Carl Devos. Verkiezingsdebat anno 2009! Maar dat wisten we natuurlijk al langer.

Wat mij vooral bijblijft, is het moment waarop Vandenbroucke zich plots tot Mertens en Lambert richtte met de oproep om links niet te verdelen maar mee te gaan in een groot en sterk socialistisch project (SP.A, wel te verstaan). Plots ontpopte Vandenbroucke zich tot een bezorgde en plichtsbewuste pater familias die de afgedwaalde zonen met zalvende woorden terug naar de stal wil leiden. Op die manier speelt hij handig in op wat Lieven Verstraete in de inleiding van het gesprek als het actuele cliché over links omschreef: links is de pedalen kwijt, is hopeloos verdeeld en heeft daarom totaal geen slagkracht. Vandenbroucke suggereert nu dat wat links verdeelt, slechts details zijn en de moeite niet waard om over te kibbelen.

Die drang om links te verenigen kan misschien socialistisch lijken, maar is dat helemaal niet. Het is integendeel veeleer een liberale betrachting. In haar boek ‘Over het Politieke’ omschrijft Chantal Mouffe de liberale ideologie als een ideologie die geen verschil verdraagt. Het is haar streven om het politieke landschap (en daarbij aansluitend de hele samenleving) zoveel mogelijk te egaliseren, om elk verschil te herleiden tot een te verwaarlozen nuance. Ze wil dat doen vanuit de overtuiging dat een echte democratie pas mogelijk is wanneer iedereen zich tot dezelfde consensus bekend heeft.

In het centrum en ter rechterzijde van ons politieke landschap is dat mechanisme zeer goed zichtbaar. Het wordt bevolkt met partijen die zich allemaal terugvinden in een liberale consensus, namelijk die van de vrije markt. De verschillen zijn vaak inderdaad verwaarloosbaar. Of zoals Jaap Kruithof het stelde: er zijn alleen nog neo-liberalen. Zo kan bijvoorbeeld Jean-Luc Dehaene vandaag zeggen dat er weinig verschil is tussen hemzelf en Guy Verhofstadt. Zo kan een SP.A-minister vandaag zeggen dat het nieuwe boek van Verhofstadt een ‘socialistisch werkstuk’ is. En zo zie je ook dat vandaag elke partij zich dezelfde etiketten toebedeelt: ze zijn allemaal liberaal en ook sociaal en ook progressief en ook groen.

Vandenbroucke toont zich met zijn oproep tot samensmelting in feite een echte liberaal. Hij tracht de verschillen te banaliseren en zo de linkerzijde in te lijven bij de grote consensus. Niet echt verbazingwekkend, want zijn partij is niet in het minst ten prooi aan het liberale mechanisme van egalisering. Het is een partij die de liberale marktideologie heeft ingeslikt en die met een sociaal gekleurd sausje overgiet. Het is dan ook de partij die na jarenlange regeringsdeelname beschaamd moet erkennen dat de armoede in ons land stijgt, dat we de laagste pensioenen van Europa uitkeren, dat er steeds meer gezinnen en jonge mensen dakloos zijn, dat dertig procent van onze jongeren bij gebrek aan perspectieven dreigt verloren te gaan in probleemgedrag, dat mensen massaal hun job verliezen, en ga zo maar verder.

De oproep van Vandenbroucke aan de PVDA+ om links niet te verdelen, is dan ook een erg misplaatste omkering van de werkelijkheid. Wie verdeelt nu eigenlijk links? De SP.A, die gaandeweg haar socialistische beginselen heeft verloochend, verdeelt om te beginnen zichzelf. Er is nu enerzijds de SP.A van Vandenbroucke en anderzijds de SP.A-Rood van Erik Debruyn, eigenlijk een partij binnen de partij die snel gedwongen zal worden om af te scheuren. En ongetwijfeld heeft de SP.A, door zich te bekennen tot de liberale consensus, heel wat achterban de straat opgejaagd, op zoek naar een links alternatief.

Slagkracht is niet altijd gelijk aan numerieke sterkte. Slagkracht heeft op termijn meer te maken met beginselvastheid. In die zin is een kleine maar consequente PVDA+ veel interessanter dan een grote SP.A die tegelijk warm en koud blaast. De PVDA+ is namelijk een partij die zich voorneemt om het socialisme in ere te herstellen en het opnieuw op de politieke kaart van België te zetten. Dat is een wezenlijk verschil met de SP.A van Frank Vandenbroucke, geen detail. En voor echte socialisten bestaat een echte democratie alleen in de erkenning van het verschil.

Beste Johan Sanctorum,

in De Standaard van 14 mei gaat u heftig tekeer tegen de artiesten die volgende zondag deelnemen aan het Belgavox-concert aan het Atomium in Brussel. Ik sta zelf niet op de affiche, maar voel mij als acteur en sympathisant van het initiatief wel door uw uitlatingen aangesproken. Dat u als vurig pleitbezorger van de Vlaamse Republiek niet opgezet bent met een muzikaal evenement dat de Belgische eenheid wil bevorderen, dat spreekt voor zich. Maar wat mij mateloos ergert, is de platvloerse manier waarop u mensen uit de culturele sector die uw Vlaamse luchtspiegelingen niet appreciëren, beschimpt en bespuwt. U verwijt hen dat ze zich verliezen in ‘het flou van de feel-good-shows, Sportpaleisachtige massa-euforie, goedkope emo-filosofietjes rond samenhorigheid en de regelrechte politieke manipulatie die hen ontgaat’. U beweert dat achter hun engagement ‘een behoorlijke dosis onnozelheid en gebrek aan kritische massa’ schuilt. Ze vormen voor u dan ook ‘het naïefste deel van onze gitaarpopulatie’.

U hebt gelijk als u zegt dat mensen in het culturele veld hun standpunten zelden met intellectuele argumenten onderbouwen. Ze doen dat inderdaad veelal vanuit de buik, met gevoelsargumenten. Maar het getuigt van een zeer ergerlijk dédain om hen daarom meteen af te schilderen als idioten die zich gewillig laten manipuleren ten behoeve van allerlei duistere politieke doeleinden. Voor mij sluiten de artiesten die aan het Belgavox-concert deelnemen aan bij de meerderheid van Belgische burgers die met hun kleine teen aanvoelen dat het communautaire gewauwel en de schreeuw om Vlaamse onafhankelijkheid voortkomen uit allerlei obscure betrachtingen waar geen zinnig mens enige boodschap aan heeft. Zo zegt het buikgevoel van menig burger bijvoorbeeld heel duidelijk dat een onafhankelijk Vlaanderen in geen enkel opzicht de geschikte remedie kan zijn voor de financieel-economische crisis die vandaag de hele wereld treft. En ik denk dat deze vanuit de buik gestuurde mening (hoe wispelturig en tegenstrijdig door de buik gestuurde meningen ook kunnen zijn) door een intellectueel als uzelf gerespecteerd moet worden, ook al druist ze in tegen uw intellectueel gemotiveerde overtuiging. Desgewenst kan u proberen ze op een beschaafde manier te beïnvloeden. Maar u verkiest erop te spuwen. En daarmee verraadt u een ondraaglijk elitarisme. Meningen zijn niet exclusief voorbehouden voor het verheven intellectuelenkluitje waartoe u behoort. Wat bovendien ook van een onsmakelijke pretentie getuigt, is dat u er blijkbaar van uitgaat dat artiesten geen politieke mening kunnen hebben. Als ze zich over een politiek thema uitspreken, zijn ze volgens u per definitie misleid. De artiesten die zondag aantreden, hebben zich dus natuurlijk blindelings voor de kar laten spannen van de Belgicistische lobby. Dat al deze mensen, om welke uiteenlopende redenen dan ook, de valabele overtuiging zouden kunnen koesteren dat separatistische plannen geen heil brengen en het op de spits gedreven antagonisme tussen Vlamingen, Walen en Brusselaars een hoog ontwikkelde samenleving als de onze onwaardig is, dat is voor u duidelijk geen optie. Artiesten zijn dom en naïef, zo eenvoudig is het.

In november vorig jaar publiceerde u een tekst waarin u een schare Vlaamse schrijvers schoffeert, omdat ze niet willen meegaan in uw Vlaams visioen. In die tekst stelt u dat schrijvers als Hugo Claus, Tom Lanoye, Dimitri Verhulst en nog een rij anderen hun Vlaamse identiteit - die ze in hun werk rijkelijk zouden etaleren en cultiveren – als ‘zelfverklaarde rebellen van overwegend links-progressieve gezindheid’ luidruchtig ontkennen. U noemt hen daarom pathetische ‘parvenu’s die hun afkomst uitstralen én ontkennen’. De vraag die bij dit soort stellingen altijd opduikt is natuurlijk wat die Vlaamse identiteit dan toch wel moge zijn. Maar gelukkig geeft u daarover in uw tekst enige toelichting. Een paar citaten: ‘We zijn ook echte boeren, laag bij de gronds, zonder enige intellectuele aristocratie. Het slijk heeft ons gevormd, meer dan wij de aarde.’ ; ‘Het Menapisch rook naar de aarde, was zwaar, vettig en zwartbruin, de Vlaamse kunst was klodderig en onaf, compositie-arm.’ ; ‘We zijn noch democraten, noch vredelievend, noch rationeel, om de simpele redenen dat kinderen, honden, dwergen, mestkevers,…en al wat dicht bij de aarde leeft, dat ook niet zijn. Het slijk van de IJzervlakte, met alles wat daaraan voorafging en erop volgde, hangt aan ons vel als een tweede huid en vrat zich een weg naar binnen. We zijn “fascisten”, in de infrapolitieke zin die L.P. Boon, Claus en Verhulst er onbedoeld aan gaven: stout, ongemanierd, lomp en lelijk. En zelfs bepaald agressief, anaal gefixeerd, crapuleus, scabreus.’ Het valt mij altijd op dat wanneer de vraag gesteld wordt naar een concrete invulling van het begrip Vlaamse identiteit, er weinig anders uit de bus komt dan wat Breugheliaanse folklore. Pensenkermis, slijk en de geur van stront, ziedaar de Vlaamse identiteit. Dit soort Vlaamse kleiromantiek is misschien leuk om achter uw filosofenbureau te belijden, maar boer Wortel en boer Van Paemel behoren (gelukkig) tot de literaire geschiedenis. En ja, met verse koeiendrek bemeste akkers ruiken lekker, maar aan de andere kant van de taalgrens ruikt die drek precies hetzelfde. U zal het wellicht niet graag horen, maar Vlaamse koeien schijten geen vlaaien met een apart odeur. ‘Van slijk zijn we, en tot slijk zullen we terugkeren’, zegt u aan het eind van uw tekst en u roept de Vlaamse auteurs op om te erkennen wat ze volgens u zouden zijn, namelijk Vlaamse ‘fascisten’. Meer nog, u vindt dat ze die titel als een geuzennaam zouden moeten dragen. Uw spielerei met het woord facisme is ongetwijfeld in grote mate bedoeld als een intellectuele provocatie, maar niettemin zit er een kwalijk geurtje aan. Pensen zijn best lekker, maar als ze geserveerd worden als Vlaamse plat de résistance, dan lust ik ze niet.

Het is voor u wellicht moeilijk te verteren dat uit zowat alle peilingen blijkt dat er voor uw onafhankelijk Vlaanderen absoluut geen meerderheid bestaat. Een ietwat geciviliseerd mens zou zich daarbij neerleggen, of zijn zaak verder bepleiten met een geargumenteerd vertoog. Platvloerse scheldpartijen zijn namelijk zo beschamend. Ze verraden altijd een grote onmacht, een onredelijke nijdigheid en vooral een hondslelijke onverdraagzaamheid. Maar misschien behoort dat ook allemaal tot die met mest geparfumeerde Vlaamse eigenheid.

Ik moet uw geuzennaam niet, meneer Sanctorum. En ik vermoed dat de ruim vijftig artiesten die zondag optreden evenmin geïnteresseerd zullen zijn. En dat is geen weigering uit naïviteit of een plotse opstoot van gemanipuleerd patriottisme, dat is een weloverwogen keuze.

Vorige zaterdag organiseerde de PVDA+ in Turnhout een persconferentie. De regionale televisiezender RTV werd hierop uitgenodigd, maar stelde als voorwaarde voor hun komst dat Dirk Tuypens aanwezig moest zijn. Geen probleem. Plaats van afspraak was een klein lokaaltje in cultuurcentrum De Warande. Ik heb daar nogal omstandig een aantal redenen uiteengezet waarom ik kandidaat ben bij de komende verkiezingen. Mijn betoog werd integraal gefilmd. Vervolgens trokken we naar het winkelcentrum, waar de RTV-reporter nog een uitgebreid interview afnam van Peter Mertens en van mezelf. Ruim voldoende materiaal dus om een behoorlijke reportage te maken. Het was dan ook bijzonder ontnuchterend om in de RTV-nieuwsuitzending van maandag het resultaat te zien: een item dat precies één minuut en twintig seconden duurde en waarin van mijn uiteenzetting en interview welgeteld één onbeduidende zin overbleef. Het illustreert nog maar eens hoe triest het in medialand gesteld is. En dus zal ik hier met plezier herhalen wat ik op de persconferentie gezegd heb, maar wat voor RTV het uitzenden niet waard was:

‘Vorige week stond in De Standaard een redactioneel artikel waarin gesteld werd dat de politici bang zijn voor de kiezer. Dat lijkt mij een juiste perceptie, die bovendien  niet alleen opgaat voor de verkiezingen die nu voor de deur staan. Bij elke verkiezing zie je hetzelfde fenomeen. In de directe aanloopperiode naar de verkiezingsdatum, op het moment dat de zogeheten verkiezingskoorts uitbreekt, zie je plots hoe politici op de toppen van hun tenen gaan lopen en schichtig om zich heen kijken. Ze zijn als de dood om door de kiezer pijn gedaan te worden. En in diezelfde periode zie je ook hoe alle politici zich uit de naad werken om bij het kiezerspubliek te scoren. Zo snel mogelijk zo veel mogelijk scoren, daar komt het op aan. Dat zijn twee dingen die de moeite waard zijn om even bij stil te staan.

Om te beginnen de angst. Waarom zijn politici in deze campagnetijd zo bang? Misschien moeten we daarom eens teruggaan naar 2007, naar het glorieuze overwinningsmoment van Yves Leterme. De man van achthonderdduizend stemmen verkondigde toen onder meer dat de nieuwe regering tweehonderdduizend jobs zou creëren. Een belofte die hij eenvoudigweg van zijn voorganger Verhofstadt overnam. Die laatste heeft jarenlang hetzelfde beweerd, maar heeft het nooit kunnen realiseren. Een jaar na Letermes overwinning bevinden we ons in een desastreuze financieel-economische crisis en worden mensen met duizenden tegelijk op straat gezet. Nu vind ik het zeer moeilijk om te geloven dat Yves Leterme en al zijn collega’s op dat hoge politieke niveau in 2007 niet wisten dat deze crisis er zat aan te komen. Deze crisis komt niet zomaar uit de lucht vallen. Jarenlang werd hij door topeconomen over de hele wereld voorspeld. Het was alleen maar afwachten wanneer hij zou toeslaan. Leterme en co wisten heel goed dat het systeem zichzelf aan het ondergraven was. Maar met een uitgestreken gezicht beloofden ze tweehonderdduizend jobs. Vandaag hebben de tenoren van de Belgische politiek dan ook een ernstig geloofwaardigheidsprobleem. In hun schoenen zou ik ook bang zijn voor de kiezer.

En dan die drang om te scoren. Het is interessant om te zien op welke manier dat gebeurt. Flashy campagnefoto’s, goedkope slogans, modder gooien, schandalen onthullen,…alles is goed. Alles behalve inhoud. Het politieke terrein is, net als alle andere terreinen in onze samenleving, onderhevig aan een verregaande vervlakking. Politiek is een commercieel product geworden, dat met commerciële strategieën aan de man moet worden gebracht. Politiek wordt verkocht als waspoeder. En in een gecommercialiseerd politiek landschap wordt de burger niet serieus genomen. Hij wordt er behandeld als een dwaze, gedachtenloze consument, die niets anders te doen heeft dan kritiekloos slikken wat hem wordt voorgeschoteld.

In wat ik tot hiertoe geschets heb, zitten voor mij al twee belangrijke redenen om aan te sluiten bij de PVDA+. Ten eerste is de PVDA+ een partij die niet bang is voor de kiezer. Ze heeft daar ook geen enkele reden toe. Het is een partij met een open en eerlijk programma. Er zijn geen verborgen agenda’s, geen persoonlijke belangen. Er worden geen valse beloften gemaakt. Het programma dat op tafel ligt, is het programma waarvoor men wil gaan, niet meer of niet minder. De PVDA+ is ook eerlijk wat betreft haalbaarheid en perspectieven. Er worden geen wonderen of goocheltrucs in het vooruitzicht gesteld. Het realiseren van een rechtvaardige en sociale samenleving gaat nu eenmaal niet van vandaag op morgen. Het is een werk van zeer lange adem. Ten tweede is de PVDA+ een partij die de burger heel ernstig neemt. Het is een partij die iedereen wil aansporen om op een actieve manier deel te nemen aan het politieke bedrijf. Ze wil dat mensen over politiek nadenken en een groot politiek bewustzijn ontwikkelen. De PVDA+ gaat daarmee regelrecht in tegen de huidige tendens om bij het grote publiek een dodelijke politieke desinteresse te cultiveren.

En dan is er natuurlijk het programma van de partij. Ik onderschrijf dat programma graag. Omdat het een echt sociaal programma is, in het belang van iedereen. Ik wil iedereen aanraden dat programma eens rustig door te lezen. Ik vraag mij namelijk af welk zinnig mens dit programma zou verwerpen. Want wie gaat mij nu in alle ernst vertellen dat het absoluut niet kan dat er een gezondheidszorg ontwikkeld wordt die kwalitatief hoogstaand, voor iedereen toegangkelijk en vrijwel kosteloos is? Wie gaat mij zeggen dat het niet kan dat het onderwijs een kwalitatieve impuls krijgt door meer mensen en middelen ter beschikking te stellen, door een degelijke en brede algemene vorming aan te bieden die niet alleen gericht is op het klaarstomen van jonge mensen voor de markt? Wie gaat mij zeggen dat het onaanvaardbaar is om een tewerkstellingsbeleid uit te bouwen dat mensen een echte, vaste job wil bieden met een degelijk loon, dat komaf maakt met de interimmarkt en de hamburgerjobs, dat aandacht heeft voor de kwaliteit van het werk en ijvert voor menselijke werkomstandigheden? Wie zegt mij dat het onaanvaardbaar is om een openbaar vervoer te ontwikkelen dat een echt alternatief kan zijn voor de auto en het verkeersprobleem? Wie gaat er zeggen dat het onverantwoord is om het btw-tarief voor gas en electriciteit terug te brengen van 21% (tarief voor luxeartikelen) naar 6% (tarief voor producten die beantwoorden aan onze basisbehoeften)? Het is maar een greep uit het totale programma, maar bij elk programmapunt kan ik een gelijkaardige vraag stellen.’

Zo heb ik zaterdag in Turnhout een aantal redenen voor mijn kandidatuur bij de PVDA+ toegelicht. Als je het programma voor de regionale verkiezingen van de PVDA+ wil doornemen, dan kan je dat vinden op volgend adres: http://www.stophetpolitiekecircus.be/fileadmin/users/nationaal/download/2009/verkiezingen/regional_nl.pdf

Bij de verkiezingen van 7 juni aanstaande ben ik kandidaat op de Antwerpse lijst van de PVDA+. Woensdag werd die lijst op een persconferentie voorgesteld. In het weekblad Solidair verscheen volgend interview:

Solidair: ‘Toen ik een ABVV-delegee op een 1 Meistoet vertelde dat ook Dirk Tuypens kandidaat was voor de PVDA+, grapte hij: Ah, een flik kandidaat voor de PVDA+.’

Dirk Tuypens: ‘Tja, wat wil je? Ik kruip in series als Witse, Heterdaad en Flikken inderdaad in de huid van een politieman. Maar dat heeft met de man die ik ben helemaal niets te maken. Ik houd die twee ook liefst helemaal gescheiden.’

Solidair: ‘Het is de eerste keer dat u kandidaat bent voor de PVDA. Vanwaar die stap?’

Dirk Tuypens: ‘Ik volg de PVDA nu al een jaar of vijftien. Sindsdien heb ik altijd voor de partij gestemd en is mijn sympathie voor de PVDA altijd verdiept. Alleen kwam ik er niet toe om ook lid te worden of kandidaat te zijn. Dat is vorig jaar veranderd. Ik vond de vernieuwing die de partij doorvoerde heel positief en ja, toen kon ik voor mezelf niet meer verantwoorden waarom ik geen lid zou worden. En toen ze me vroegen om op de lijst te staan, was dat voor mij een logisch gevolg van die eerste stap: als ik voor zo’n engagement kies, dan ga ik er meteen voluit voor.’

Solidair: ‘Als BV had u misschien wel een verkiesbare plaats gekregen bij een van de grotere partijen. Waarom toch voor de PVDA?’

Dirk Tuypens: ‘Voor ik met de PVDA in aanraking kwam, ging mijn stem inderdaad naar Groen!, zoals bij veel van mijn collega’s. De PVDA heeft tot nog toe weinig toegang tot de culturele wereld, maar ik hoop dat dit nu stilaan verandert.’

Solidair: ‘Waarom de PVDA en niet Groen!?’

Dirk Tuypens: ‘Omdat ik vind dat mensen in de crisis die de maatschappij vandaag doormaakt, echt ‘partij moeten kiezen’, kleur moeten bekennen. We hebben in de samenleving te maken met een heel grote vervlakking, een verkleutering. Ook in de politiek. Die is laatste twintig jaar verworden tot een commercieel product dat je met allerlei reclamestrategieën aan de man moet brengen. En waar commercialiteit zich opdringt, kwijnt de inhoud weg. De boodschap moet eenvoudig zijn, leuk klinken… De politiek wordt gedomineerd door een marktgericht liberale ideologie die zich als de enige nog valabele ideologie opdringt.’

Solidair: ‘Maakt de PVDA voor u op dat terrein het verschil?’

Dirk Tuypens: ‘Heel zeker. De reden waarom de traditionele partijen zo gretig meegaan in deze commercialisering is wellicht dat ze denken: hoe minder het publiek nadenkt, hoe beter. Bij de PVDA vind ik iets totaal anders terug, zowel in haar programma als in haar maatschappijvisie. De PVDA wil dat de mensen actief worden, dat ze zich op een bewuste manier met politiek gaan bezighouden. Dat vind ik een heel belangrijke opstelling. Een belangrijk punt bij deze verkiezing is ook hoe we de crisis gaan bezweren. En nog belangrijker vind ik: hoe gaan we voorkomen dat we opnieuw zo’n crisis meemaken. Alleen de PVDA biedt concrete oplossingen voor de crisis, zoals een openbare bank en de miljonairstaks, en tegelijk voorstellen met een langetermijnvisie. Ze geeft een perspectief op een andere samenleving, waar zo’n crisissen niet meer mogelijk zijn.’

Solidair: ‘U bent ook een van de pijlers van Red de Solidariteit. U houdt niet van al dat communautair gekibbel?’

Dirk Tuypens: ‘Het is toch onwaarschijnlijk dat wij wel vinden dat we in een ontwikkelde samenleving leven, maar intussen er niet in slagen om op een normale en solidaire manier samen te leven op ons grondgebied. Dat vind ik beschamend. Ik vind overigens dat kunstenaars, die doorgaans wel breder denken, meer zouden moeten doen om de twee cultuurgemeenschappen dichter bij elkaar te brengen.’

Solidair: ‘Verwacht je van de Vlaamse regering een ander cultuurbeleid op dit terrein?’

Dirk Tuypens: ‘Zeker, maar de kans daarop is bijzonder klein. De Vlaamse regering schuift samen met de grote partijen almaar meer mee in het nationalisme.’

Solidair: ‘U neem het op voor de Cuban Five, voor de mensen zonder papieren… Vindt u het belangrijk dat BV’s zich engageren en zich uitspreken over dat soort thema’s?’

Dirk Tuypens: ‘Dat BV-schap is natuurlijk een bizar statuut. Je wordt acteur omdat je dat vak graag uitoefent, niet om BV te worden, natuurlijk. Ik vind het een vrij onnozel ding, maar als je dat statuut dan toch hebt, kan je er beter iets zinnigs mee doen, in plaats van in blaadjes over je privéleven te zitten vertellen.’

Solidair: ‘Je bent druk aan het repeteren voor een nieuw toneelstuk. Waar gaat het over?’

Dirk Tuypens: ‘We werken aan een toneelvoorstelling over geweld in de samenleving, wat vaak benoemd wordt met de wat rare term ‘zinloos geweld’ en waarvan men de daders vaak snel een gemakkelijk etiket opplakt van psychopaat of gestoord. De vraag waarom dit geweld er is, waarom zoveel jonge mensen met een mes op zak lopen, wordt maar weinig gesteld. Daar gaat Les Philippes over.’

Toen de lente kwam, zelfs al was het geen echte lente, bestonden er geen andere problemen dan de vraag waar we ons het gelukkigst zouden voelen. Het enige dat de dag kon bederven waren de mensen en als je maar geen afspraken maakte, was elke dag onbegrensd. Het waren altijd de mensen die je geluk beperkten, behalve dan die enkeling die even goed als de lente zelf was.

Peter Mertens, voorzitter van de PVDA, is dezer dagen te gast bij verschillende programma’s op radio en televisie. Aanleiding daartoe is het recent verschijnen van zijn boek ‘Op Mensenmaat – Stof voor een socialisme zonder blauwe plekken’ (uigeverij EPO). Die plotse mediabelangstelling is opmerkelijk. Totnogtoe werd de PVDA zowat systematisch uit de populaire media geweerd. Het zal allemaal wel iets te maken hebben met het feit dat de PVDA begin vorig jaar een significante vernieuwing doorvoerde en Peter Mertens als nieuwe voorzitter aan pers en publiek voorstelde. Men wil dan uiteraard wel eens weten wat die nieuwe rode frontman zoal te vertellen heeft. Niet veel reden tot euforie, zou je kunnen denken. Een nieuw gezicht is voor de perslui niet meer dan een leuk fait divers, straks volgt wellicht opnieuw de akelige stilte. Maar ik geloof dat hier meer aan de hand is. Het lijkt er sterk op dat men opgemerkt heeft dat Peter Mertens een valabel verhaal heeft. Ik denk dat men begint te begrijpen dat die vernieuwde PVDA wel eens een politiek geluid zou kunnen voortbrengen dat niet meer genegeerd kan worden. Het zou dus wel eens kunnen dat de nieuwe voorzitter voortaan met regelmaat zijn opwachting zal maken op radio en televisie.

Er is iets opvallends aan die media optredens van Peter Mertens. Hij kan dat namelijk niet zo heel erg goed. Hij laat zich makkelijk overdonderen door gehaaide en geroutineerde mediabeesten als Dedecker, Dewinter en De Wever. Hij oogt altijd wat nerveus, vindt soms niet meteen de juiste woorden en argumenten, struikelt en hapert zo nu en dan al eens. ‘Hij heeft een beetje mediatraining nodig’, wordt dan al gauw gezegd. Ik zou het hem willen afraden. Want wie goed kijkt, ziet een open en eerlijk man, zonder persoonlijke agenda, zonder verborgen belangen, een man met een sociaal politiek verhaal in het belang van iedereen. Natuurlijk past hij niet zo goed in al die praatprogramma’s. Omdat die niet geconcipieerd zijn voor mensen met een consistent verhaal. Het zijn schertsvertoningen, flauwe rondjes krachtpatserij voor bullebakken. Wie het hardst kan schreeuwen, heeft gelijk. Uitgelezen terrein voor populisten, die hun programma als marktkramers aan de man brengen. Een integer politicus, voor wie politiek een zaak is van redeneren, van verhalen met een begin, een midden en een einde, heeft in die loze praatbarakken eigenlijk niets verloren. Wat mij betreft, doet Peter het dus uitstekend.

Peter Mertens heeft zijn verhaal te boek gesteld. Daar is het veel meer op zijn plaats. Wie het verhaal wil kennen, zal zich dus de moeite moeten getroosten de 262 bladzijden die het telt te lezen. Het laat zich nu eenmaal niet samenvatten in een paar kreten of slagzinnen. En zo hoort het ook voor een politiek verhaal dat niet alleen zichzelf maar vooral de mensen serieus neemt.

Men heeft mij jarenlang beschuldigd van lidmaatschap van de PVDA. Ik heb dat altijd ontkend. Om de doodeenvoudige reden dat het niet waar was. Vandaag ligt het anders. Sinds de PVDA vorig jaar haar vernieuwing doorvoerde, ben ik wel degelijk lid. En daar kom ik dan ook volmondig voor uit. Ik denk namelijk dat we in tijden leven waarin een mens niet anders kan dan partij kiezen en kleur bekennen. Waarom de PVDA? Lees het boek van Peter Mertens. Voor zijn verhaal teken ik.

 cover van ‘Op Mensenmaat’